Waarom het vermijden van freelancers retailers meer kost dan ze denken

Serie: Grip op Flexibele inzet Deel 1

Retailers opereren in een structureel krappe arbeidsmarkt. Volgens cijfers van Eurostat had Nederland in het derde kwartaal van 2025 met circa 4,1% het hoogste vacaturepercentage van de EU. Ter vergelijking: het EU gemiddelde lag rond de 2%. Veel functies in retail zijn simpelweg onvervuld.

Die krapte raakt alle sectoren, maar retail springt eruit. Onderzoek van SEO Economic Research laat zien dat 84% van de Nederlandse retailers de afgelopen jaren te maken had met personeelstekorten. Vooral grotere winkels voelen die druk dagelijks.

Er bestaat een duidelijke oplossing om dat gat te dichten: flexibele inzet van freelancers. Toch maken veel retailers hier nauwelijks gebruik van. De DBA-wet zorgt voor onzekerheid en weerhoudt organisaties ervan om flexibel personeel in te zetten wanneer dat nodig is.

In deze driedelige serie Grip op flexibele inzet nemen we die aannames onder de loep. We maken de DBA-wet begrijpelijk en laten zien hoe retailers het hele jaar door wendbaar blijven, zonder onnodige risico’s.

Waarom retailers freelancers mijden

Het aantal zelfstandigen in de Nederlandse retail is opvallend laag.  Supermarkten, warenhuizen, drogisterijen en winkels in huishoudelijke of recreatieve artikelen behoren tot de sectoren met de minste zzp’ers.

Dat is opmerkelijk, want personeelstekorten groot. Toch kiezen veel retailers bewust niet voor freelancers. Zorgen over  compliance en verouderde aannames spelen daarin een belangrijke rol.

De Wet DBA in het kort

De DBA-wet (Wet Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties) werd in 2016 ingevoerd om schijnzelfstandigheid tegen te gaan. Van schijnzelfstandigheid is sprake als iemand als zzp’er wordt ingehuurd, maar in de praktijk werkt als een gewone werknemer.

De invoering zorgde voor veel onduidelijkheid. Werkgevers werden voorzichtig, freelancers haakten af en flexibiliteit kwam onder druk te staan.

Na de invoering volgde een handhavingsmoratorium. De Belastingdienst controleerde nauwelijks, zolang er geen sprake was van bewuste overtredingen. Dat gaf organisaties tijd om hun processen op orde te brengen.

Sinds 2025 is dat moratorium opgeheven. Met het vooruitzicht op naheffingen en boetes vermijden sommige retailers sindsdien liever elke vorm van freelance inzet.

Belangrijk om te benadrukken: de DBA-wet is niet bedoeld om zelfstandig werk onmogelijk te maken. De wet beschermt juist mensen die onterecht als zzp’er werken, terwijl ze recht hebben op werknemersbescherming.

Freelancers inzetten kan dus wél. Mits je echte risico’s scheidt van aannames en de juiste structuren inricht. In de volgende artikelen laten we zien hoe dat werkt.

Twijfels over professionaliteit van freelancers

Een andere veelgehoorde zorg: zijn freelancers wel betrouwbaar genoeg? Wat als iemand niet op komt dagen? Of niet het juiste niveau heeft?

Die zorgen zijn begrijpelijk. Managers willen geen extra stress of risico op de werkvloer. Tegelijk zijn ze vaak gebaseerd op een verouderd beeld.

Er bestaan inmiddels platforms met zorgvuldig geselecteerde, ervaren freelancers die gewend zijn om in de retail te werken. Temper, integratiepartner van MANUS is daar een voorbeeld van. Deze professionals verschijnen, leveren kwaliteit en kennen het tempo van de winkelvloer.

Andere bezwaren

Sommige retailers missen interne processen of technologie om flexibele inzet goed te organiseren. Ze maken zich zorgen over planning, training of kwaliteitsborging. Anderen vrezen dat freelancers zich minder verbonden voelen met het merk of de klantbeleving.

Dat zijn reële aandachtspunten. Maar ze zijn oplosbaar met de juiste onboarding en  workforce management software. Structuur maakt flexibiliteit beheersbaar.

De verborgen Kosten van een rigide personeelsmodel

Vasthouden  aan alleen vaste medewerkers of uitzendkrachten lijkt veilig, maak pakt vaak duur uit.

Gemiste omzet en mindere service

Onderbezetting kost geld. Lange wachttijden bij de kassa of lege schappen zorgen ervoor dat klanten afhaken. Elke gemiste aankoop en elke teleurgestelde klant drukt op je resultaat.

Oplopende loonkosten

Overuren tikken snel aan. Zeker in piekperiodes lopen toeslagen op en verdampen marges. Uitzendkrachten bieden snelheid, maar brengen extra kosten met zich mee.

Freelancers werken anders. Je betaalt alleen voor de uren die nodig zijn, zonder langdurige verplichtingen, secundaire arbeidsvoorwaarden of complexe beëindigingstrajecten.

Uitval en verloop

Blijf je leunen op je vaste team, dan neemt de kans op overbelasting toe. Retail kent al een hoog verloop. Werving en inwerken kosten tijd en geld

Lagere efficiëntie

Zonder flexibiliteit ontstaan lastige keuzes. Te veel vaste medewerkers aannemen betekent kosten in rustige periodes. Niet opschalen betekent kansen missen. In veel gevallen wegen deze verborgen kosten zwaarder dan het vermeende risico van freelancers.

Waarom freelancers juist strategische waarde hebben

Slim ingezet versterken freelancers je organisatie op meerdere fronten;

Schaalbaarheid

Freelancers bewegen mee met de vraag. Extra inzet tijdens pieken, minder uren zodra het rustiger wordt. Zo blijft je personeelsbezetting in balans met klantverkeer

Toegang tot specialistische kennis

Via freelanceplatforms haal je gericht expertise binnen. Denk aan visual merchandising, logistieke ondersteuning of tijdelijke projectrollen. Je krijgt kwaliteit, zonder langdurige loon- en opleidingskosten.

Bescherming van je vaste team

Freelancers vangen piekdrukte op. Dat voorkomt burn-out en verhoogt werkplezier. Gemotiveerde medewerkers leveren betere service en blijven langer.

Onderzoek van Gallup laat zien dat roosterkwaliteit samenhangt met lagere productiviteit en hoger verzuim. Goede roosters zijn voorspelbaar, stabiel en geven medewerkers invloed. Freelancers helpen om dat mogelijk te maken.

Wendbaarheid

Freelancers zijn gewend aan veranderingen, dat hoort nu eenmaal bij hun werk. Ze nemen opdrachten aan op korte termijn en voelen zich daar comfortabel bij. Dit kan zich ook vertalen in het accepteren van procesveranderingen, iets waar vaste medewerkers zich soms oncomfortabel bij kunnen voelen).

Een duurzame talentenpool

Freelancers zijn geen eenmalige oplossing. Bouw je een vaste pool op, dan verkort je inwerktijd, stijgt de kwaliteit en houden managers ruimte voor kerntaken tijdens drukke perioden. Ervaring en continuïteit versterken elkaar.

Innovatie en vernieuwing

Wil je nieuwe ideeën uittesten? Een pop-up store openen? Of misschien een andere formule uitproberen? Met flexibele inzet experimenteer je zonder lange termijn verplichtingen. Bovendien brengen freelancers frisse inzichten mee vanuit andere organisaties en sectoren. .

Conclusie

Retailers werken in een van de krapste arbeidsmarkten van Europa, maar houden vaak vast aan inflexibele personeelsmodellen. De DBA-wet, twijfels over betrouwbaarheid en gebrek aan structuur spelen daarbij een rol.

Die terughoudendheid heeft een prijs. Oplopende kosten, gemiste omzet en overbelaste teams liggen op de loer.

De risico’s van freelancers worden vaak overschat. Organiseer je de inzet compliant en gestructureerd, dan vormen freelancers juist een strategisch voordeel. Ze maken opschalen mogelijk, beschermen je vaste team en geven ruimte om te vernieuwen.

In deel 2 van Grip op flexibele inzet duiken we dieper in de DBA-wet en laten we zien waarom juist retail extra gevoelig is voor schijnzelfstandigheid.

Wil je nu al weten hoe MANUS WFM helpt om flexibiliteit beheersbaar te maken?
Plan een demo en ontdek wat er wél kan.